Blaasstenen bij Honden en Katten: Oorzaken, pH & Behandeling

Blaasstenen bij Honden en Katten: Behandeling, Voeding en Preventie

Blaasstenen vormen een veelvoorkomend probleem bij honden en katten en kunnen leiden tot ongemakken zoals pijn bij het plassen, bloed in de urine, terugkerende blaasontstekingen en in sommige gevallen zelfs levensbedreigende blokkades in de urinewegen. Sommige blaasstenen kunnen worden opgelost door middel van voeding, maar niet allemaal. De behandelingsmogelijkheden hangen af van het type steen. Op deze pagina bespreken we de verschillende soorten blaasstenen, de rol van voeding, de invloed van blaasontsteking en urine-pH, en wat u kunt doen om toekomstige problemen te voorkomen.

Soorten Blaasstenen en Behandelingsmogelijkheden

  1. Struvietstenen
    Struvietstenen bestaan voornamelijk uit magnesium, ammonium en fosfaat. Ze komen vaak voor bij katten en honden en ontwikkelen zich meestal in basische (niet-zure) urine. Ze worden vaak geassocieerd met blaasontstekingen (urineweginfecties), vooral bij honden. De bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, kunnen de pH van de urine verhogen, wat de vorming van struvietstenen bevordert. Gelukkig kunnen deze stenen soms worden opgelost met een aangepast dieet dat de pH-waarde van de urine verlaagt en de infectie bestrijdt.

  2. Calciumoxalaatstenen
    Calciumoxalaatstenen ontstaan wanneer calcium en oxalaat zich in geconcentreerde urine verbinden. Dit type steen lost niet op met dieetveranderingen en vereist vaak chirurgische verwijdering. Calciumoxalaatstenen komen vaak voor bij huisdieren die een voeding rijk aan calcium of oxalaat krijgen of een lagere pH-waarde in de urine hebben (zuurder). Ze komen vaak terug, zelfs na verwijdering.

  3. Urinezuurstenen (Uraatstenen)
    Urinezuurstenen of uraatstenen ontstaan uit urinezuur en komen vaak voor bij rassen zoals Dalmatiërs en Engelse Bulldogs, die genetisch vatbaarder zijn voor dit type steen. Uraatstenen ontwikkelen zich meestal in zure urine en kunnen soms worden opgelost door het dieet aan te passen om de urine minder zuur te maken. Bij honden kan een speciaal dieet met een laag purinegehalte worden aanbevolen om uraatstenen te voorkomen.
     
  4. Cystinestenen
    Cystinestenen zijn relatief zeldzaam en ontstaan door een genetische aandoening waarbij het aminozuur cystine slecht wordt opgenomen door de nieren. Dit leidt tot hoge concentraties cystine in de urine en de vorming van kristallen en stenen. Cystinestenen ontwikkelen zich vaak in zure urine en zijn moeilijk op te lossen met dieet alleen; soms wordt medicatie of chirurgische verwijdering nodig geacht. Cystinestenen ontwikkelen zich vaak in zure urine en zijn moeilijk op te lossen met dieet alleen; soms wordt medicatie of chirurgische verwijdering nodig geacht. Een abnormale pH-waarde van de urine kan de kans op deze stenen verhogen.
     
  5. Calciumfosfaatstenen
    Calciumfosfaatstenen zijn minder gebruikelijk en ontstaan in basische urine. Ze worden vaak geassocieerd met aandoeningen van de bijschildklier en kunnen niet altijd worden opgelost met dieet. Een aanpassing van de voeding en behandeling van onderliggende gezondheidsproblemen kan helpen om de kans op deze stenen te verminderen.

Elk type blaassteen vereist een specifieke aanpak en behandeling, waarbij de dierenarts zal adviseren of dieet, medicatie, chirurgie of een combinatie hiervan het meest effectief is.

De Belangrijke Rol van Urine-pH

De zuurgraad van de urine – uitgedrukt in pH – speelt een sleutelrol bij zowel het ontstaan als de preventie van blaasstenen en blaasontstekingen.

  • Normale pH bij honden: 5,5 – 7,0

  • Normale pH bij katten: 6,0 – 6,5

Een te hoge pH (alkalisch of basisch) kan leiden tot de vorming van struvietstenen, en komt vaak voor bij urineweginfecties. Bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken, verhogen namelijk de pH-waarde van de urine.

Een te lage pH (zuur) verhoogt juist de kans op calciumoxalaat-, uraat- of cystinestenen, die moeilijk of niet op te lossen zijn met voeding.

Daarom is het essentieel om bij urineonderzoek niet alleen naar kristallen of bacteriën te kijken, maar ook naar de pH-waarde. Aanpassingen in dieet, vochtinname en eventueel medicatie zijn vaak nodig om de urine op het juiste pH-niveau te houden.

Behandeling en Dieetadvies voor Blaasstenen

  1. Professionele Diagnose en Behandeling
    Het is essentieel om een dierenarts te raadplegen als blaasstenen of een blaasontsteking worden vermoed. Symptomen van een blaasontsteking zoals vaker plassen, kleine hoeveelheden urine en bloed in de urine, overlappen vaak met die van blaasstenen. Via urineonderzoek kan niet alleen het type steen worden vastgesteld, maar ook de aanwezigheid van een infectie en de pH-waarde van de urine, die cruciaal is voor het bepalen van de juiste behandeling.

  2. Voedingsadvies voor Struvietstenen
    Bij struvietstenen of een onderliggende blaasontsteking kan een dieet met een hoog vochtgehalte en een aangepaste pH-balans de kans op het oplossen van de stenen vergroten. Door de urine zuurder te maken, worden de groeiomstandigheden voor struvietkristallen ongunstiger. Tegelijk helpt het aanpakken van een eventuele blaasontsteking via antibiotica of aangepaste voeding.

  3. Medische Verwijdering van Calciumoxalaatstenen
    Calciumoxalaatstenen kunnen zich niet oplossen door dieetveranderingen en moeten meestal operatief of met andere medische technieken worden verwijderd. Na de verwijdering kan een speciaal dieet helpen om nieuwe vorming van oxalaatstenen te voorkomen. Hierbij kan de dierenarts adviseren over een voeding die rijk is aan vocht en arm aan oxalaatbevorderende voedingsstoffen.
     
  4. Preventie en Onderhoud na Behandeling
    Regelmatige urinecontroles zijn cruciaal, niet alleen om herhaling van blaasstenen te voorkomen, maar ook om vroegtijdig een verandering in pH of een blaasontsteking op te merken. Een goed gehydrateerd dieet helpt de urine te verdunnen, wat niet alleen kristalvorming vermindert, maar ook bacteriële infecties tegengaat. Aanhoudende afwijkingen in de pH-waarde kunnen wijzen op onderliggende problemen zoals infecties of voedingsdisbalans.
     
  5. Hydratatie en Voeding
    Een voeding met een hoog vochtgehalte helpt bij het verdunnen van de urine, wat het risico op zowel struviet- als calciumoxalaatstenen verlaagt. Vers vlees bevat van nature een hoog percentage vocht (70-80%) en biedt essentiële voedingsstoffen zonder de toegevoegde zouten en vulstoffen die in droogvoer aanwezig zijn. Natvoer kan een goed alternatief zijn voor dieren die geen vers vlees krijgen, omdat het meer vocht bevat dan droogvoer.

Kunstmatige Verzuurders in Brokken en Hun Risico’s

Om de urine zuurder te maken en struvietstenen te voorkomen, voegen brokkenfabrikanten vaak kunstmatige verzuurders toe. Deze stoffen kunnen echter ongewenste bijwerkingen hebben. Een te zure urine kan namelijk leiden tot calciumoxalaatstenen, die niet met dieet kunnen worden opgelost en vaak een medische ingreep vereisen. Daarnaast belasten kunstmatige verzuurders de nieren en kunnen ze de urinewegen irriteren.

Een dieet op basis van vers vlees biedt een natuurlijke pH-balans zonder deze risico’s en kan zo blaasproblemen op een gezondere manier helpen voorkomen.

Blaasstenen vormen een complex probleem dat niet altijd met voeding alleen kan worden opgelost, maar een aangepast dieet en voldoende hydratatie kunnen bijdragen aan het verminderen van het risico en het verbeteren van de algehele gezondheid van de urinewegen.

Samenvatting
Blaasstenen vormen een complex probleem dat niet altijd met voeding alleen kan worden opgelost. Ook blaasontstekingen en een ongunstige pH-waarde van de urine spelen vaak een rol bij het ontstaan en terugkeren van stenen. Een aangepaste voeding, voldoende hydratatie, regelmatige controle op infecties én bewaking van de urine-pH dragen bij aan het verminderen van het risico en het verbeteren van de gezondheid van de urinewegen.